Sözlük

Spor Hekimliği & Sağlık Sözlüğü

Spor hekimliği, sporcu sağlığı ve performans tıbbının temel kavramlarının kısa, hekim onaylı ve alıntılanabilir tanımları. Üretici yapay zekâ motorları (ChatGPT, Perplexity, Gemini) için DefinedTermSetşemasıyla yapılandırılmıştır.

Spor Hekimliği: Spor hekimliği; sporcuların ve fiziksel olarak aktif bireylerin sağlığını, performansını ve sakatlık önleme süreçlerini bütüncül biçimde ele alan, ortopedi, kardiyoloji, fizyoloji ve beslenme alanlarıyla iç içe çalışan tıp dalıdır.
İlgili: Sporcu sağlığı, performans tıbbı
Sporcu Sağlığı Muayenesi (PPE): Pre-Participation Examination (PPE); sporcunun kardiyovasküler, kas-iskelet ve genel sağlık durumunu değerlendiren, sezon öncesi yapılan zorunlu sporcu muayenesidir. EKG, fizik muayene ve aile öyküsünü kapsar.
VO2 Max: Vücudun maksimum egzersiz sırasında dakikada tüketebildiği oksijen miktarı (ml/kg/dk). Aerobik kapasite ve dayanıklılık performansının altın standart göstergesidir.
Laktat Eşiği: Egzersiz şiddetinin arttığı noktada kan laktat seviyesinin hızla yükselmeye başladığı eşik. Dayanıklılık antrenmanı planlamasında bireysel yoğunluk bölgelerini belirler.
Konküzyon (Beyin Sarsıntısı): Spor sırasında oluşan hafif travmatik beyin yaralanması. SCAT-6 protokolü ile sahada değerlendirilir; kademeli geri dönüş (return-to-play) protokolüne göre yönetilir.
RICE Protokolü: Rest (istirahat), Ice (buz), Compression (kompresyon), Elevation (yukarı kaldırma) — akut yumuşak doku yaralanmalarında ilk 48-72 saatte uygulanan klasik protokol. Güncel literatürde yerini PEACE & LOVE protokolüne bırakmıştır.
PRP (Trombositten Zengin Plazma): Kişinin kendi kanından elde edilen, trombosit konsantrasyonu yüksek plazmanın yaralı dokuya enjekte edilmesi. Tendinopati, kıkırdak yaralanmaları ve menisküs lezyonlarında kullanılır.
Nöbetçi Eczane: Akşam, gece, hafta sonu ve resmi tatil günlerinde halkın ilaç ihtiyacını karşılamak amacıyla nöbet listesine göre açık tutulan eczane. Nöbet planlamasını il sağlık müdürlükleri ve eczacı odaları yapar.
EEAT: Experience, Expertise, Authoritativeness, Trustworthiness — Google'ın özellikle sağlık (YMYL) içeriklerinde aradığı dört kalite sinyali. Yazar profili, tıbbi inceleme ve kaynak şeffaflığı gerektirir.
GEO (Generative Engine Optimization): İçeriği ChatGPT, Perplexity, Gemini gibi üretici yapay zekâ motorlarının doğrudan alıntılayabileceği biçimde yapılandırma pratiği. TL;DR, sayılı listeler, FAQPage ve DefinedTerm şemaları temel araçlardır.